Skip to main content

IMIS

[ report an error in this record ]basket (0): add | show Print this page

De Waterbus: vaarkarakteristieken en impact op intergetijdengebieden langsheen de Zeeschelde
Meire, D.; Van Ryckegem, G.; Verwilligen, J.; Vanoverbeke, J.; Mertens, A.; Vandevoorde, B.; Van De Meutter, F.; De Roo, S. (2024). De Waterbus: vaarkarakteristieken en impact op intergetijdengebieden langsheen de Zeeschelde. Versie 4.0. WL Rapporten, 22_091_1. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. XII, 89 + 3 p. bijl. pp.
Part of: WL Rapporten. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. , more
De Waterbus: vaarkarakteristieken en impact op intergetijdengebieden langsheen de Zeeschelde

Keywords
    Hydraulics and sediment > Hydrodynamics > Waves
    Hydraulics and sediment > Morphology > Erosion / sedimentation
    Hydraulics and sediment > Morphology > Habitats
    Hydraulics and sediment > Morphology > Intertidal zones
    Literature and desktop study
Author keywords
    Waterbus; Scheepsgolven; AIS

Contact details

Proposer: De Vlaamse Waterweg, more


Authors  Top 
  • Meire, D., more
  • Van Ryckegem, G., more
  • Verwilligen, J., more
  • Vanoverbeke, J., more
  • Mertens, A., more
  • Vandevoorde, B., more
  • Van De Meutter, F., more
  • De Roo, S., more

Abstract
    De intergetijdengebieden langsheen de Zeeschelde, bestaande uit slik- en schorgebied, zijn aangeduid als Speciale Beschermingszone (i.h.k.v. de Habitatrichtlijn (SBZ-H) en Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN)). Door De Vlaamse Waterweg (DVW) en het Agentschap Natuur en Bos wordt een relatie verondersteld tussen de exploitatie van de Waterbus en het optreden van erosie langsheen de Scheldeoevers. Ook aan infrastructuur wordt schade gemeld. In deze studie onderzocht het Waterbouwkundig Laboratorium (WL), samen met het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO), de mogelijke impact van de Waterbus op de intergetijdengebieden langsheen de Beneden- Zeeschelde.De Waterbus werd opgestart in het voorjaar van 2017 in het zuidelijk traject (van Hemiksem tot Sint Anna). De dienstverlening werd stelselmatig stroomafwaarts uitgebreid en de vaarfrequentie werd verhoogd. Uit een “AIS” analyse (“Automatic Identification System”) blijkt dat de Waterbus langsheen het traject voor een kleine 50 % van alle vaarbewegingen verantwoordelijk is. De gemiddelde snelheid (snelheid over de grond) van de Waterbus is beduidend hoger in vergelijking tot de andere scheepvaart. Opwaarts het Steenplein worden vaarsnelheden rond 15 knopen geregistreerd, afwaarts Sint Anna bedraagt de gemiddelde vaarsnelheid ca. 12 tot 13 knopen. De gemiddelde vaarsnelheid van de overige scheepvaart bedraagt grootte orde 9 – 10 knopen. Het tracé, en bijgevolg de afstand van de oever tot de Waterbus, komt grotendeels overeen met deze van andere schepen, uiteraard met afwijking ter hoogte van de verschillende opstaplocaties.Om de morfologische evolutie te begroten, werden de topo-bathymetrieën over de periode 2012 -2022 bestudeerd. Ruwweg kan gesteld worden dat in de periode 2012 – 2017 (voor indiensttreding van de Waterbus), hoofdzakelijk sedimentatie waargenomen wordt. In de periode 2017 – 2022 is een heel ander beeld waar te nemen, met hoofdzakelijk erosie, en dit voornamelijk in de slikgebieden. Deze erosie bestaat enerzijds uit een verlaging van het slikplateau, en daar waar mogelijk (waar geen breuksteenbestorting is) ook het ontstaan van een klifrand ter hoogte van de grens tussen slik en schor. Op een meer geaggregeerde schaal werd een broken stick analyse (knikpuntanalyse) toegepast op het middelhoog slik. Hieruit blijkt dat, zowel in zone 1 (Hemiksem – Sint Anna) als in zone 2 (Sint Anna – Kallo), een knikpunt wordt waargenomen, dat lijkt samen te vallen met de opstart van de Waterbus in de betreffende zones.In andere abiotische parameters zoals korrelverdeling en organisch materiaal konden geen duidelijke trends worden waargenomen. Ook in de biotische parameters (watervogels, bodemdieren) worden geen duidelijke trends waargenomen op basis van de beschikbare monitoringsdata.

All data in the Integrated Marine Information System (IMIS) is subject to the VLIZ privacy policy Top | Authors